Phần 2: 1945 – 1975: Ba Thập Niên Khói Lửa & Đô Thành Sài Gòn
Theo dấu Sài Gòn và Chợ Lớn qua 24 bản đồ, từ mùa thu 1945 đến năm 1975.
Mục lục
- Danh mục Bản đồ trắc địa gốc
- [33/61] 🗺️ Bản đồ liên kết Chợ Lớn 1942 - Sài Gòn 1947
- [34/61] 🗺️ Bản đồ Sài Gòn năm 1947 (Bản quét gốc Pháp vẽ)
- [35/61] 🗺️ Bản đồ Chợ Lớn khoảng năm 1947 (Plan de Cholon)
- [36/61] 🗺️ Bản đồ Sài Gòn năm 1950 (Thời kỳ Quốc gia Việt Nam)
- [37/61] 🗺️ Bản đồ Sài Gòn 1952 - 1955 (Bản in phóng lớn khổ 2 mét)
- [38/61] 🗺️ Đại bản đồ Plan de Saïgon - Chợ Lớn 1952 - 1955 (Bản quét gốc lớn 39.84 MB)
- [39/61] 🗺️ Bản đồ Đô thị Sài Gòn năm 1953
- 🌆 PHẦN 3: GIAI ĐOẠN 1955 – 1975: ĐÔ THÀNH SÀI GÒN, HỆ THỐNG QUÂN SỰ AMS & DẤU ÂN LỊCH SỬ 1975
- 📖 Chương 3.1: Khai Sinh Đô Thành Sài Gòn, Phong Trào Việt Hóa Tên Đường & Lưới Bản Đồ AMS (1955 – 1967)
- [40/61] 🗺️ Bản đồ Đô thành Sài Gòn năm 1960 (Thời kỳ Việt hóa tên đường)
- [41/61] 🗺️ Bản đồ Đô thành Sài Gòn 1961 - Tờ 1 Bắc (Bản in màu Nha Địa dư)
- [42/61] 🗺️ Bản đồ Sài Gòn 1961 - Tờ 1 Bắc (Bản đồ Quân sự AMS Series L909)
- [43/61] 🗺️ Bản đồ Đô thành Sài Gòn 1961 - Tờ 2 Nam (Bản in màu Nha Địa dư)
- [44/61] 🗺️ Bản đồ Sài Gòn 1961 - Tờ 2 Nam (Bản đồ Quân sự AMS Series L909)
- [45/61] 🗺️ Bản đồ Sài Gòn tháng 12/1962
- [46/61] 🗺️ Bản đồ Đô thành Sài Gòn 1963 tỷ lệ 1:12.500
- [47/61] 🗺️ Bản đồ Sài Gòn 1966 (Vị trí công sở & Bệnh viện dã chiến)
- 📖 Chương 3.2: Dấu Ấn Mậu Thân 1968, Tuyệt Phẩm David Rumsey 1970 (143.7 MP) & Mốc Son 30/4/1975
- [48/61] 🗺️ Bản đồ Cơ sở Hành chính & Quân sự Sài Gòn 1968 - 1969
- [49/61] 🗺️ Đại bản đồ Sài Gòn – Gia Định 1968 (8.000 x 10.272 px, 69.90 MB)
- [50/61] 🗺️ Bản đồ Chi tiết Quận 4 Đô thành Sài Gòn 1968
- [51/61] 🗺️ Bản đồ Vùng Sài Gòn mở rộng năm 1969
- [52/61] 🗺️ Bản đồ Sài Gòn năm 1970
- [53/61] 🗺️ Tuyệt tác Bản đồ Thủ đô Saigon 1970 (David Rumsey 143.7 Megapixels)
- [54/61] 🗺️ Bìa gốc Bản đồ Thủ đô Saigon 1970 (David Rumsey Collection)
- [55/61] 🗺️ Bảng Danh bạ đường phố & Công sở Thủ đô Saigon 1970
- [56/61] 🗺️ Bản đồ Chiến dịch Hồ Chí Minh giải phóng Sài Gòn tháng 4/1975
- 🚀 PHẦN 4: GIAI ĐOẠN 1975 – NAY: THÀNH PHỐ MANG TÊN BÁC, HỒI SINH SÔNG NGÒI & SIÊU ĐÔ THỊ ĐA TRUNG TÂM
“Nếu văn tự lịch sử ghi lại những thăng trầm qua niên biểu và biến cố, thì bản đồ trắc địa chính là tấm gương chân thực nhất lưu giữ hình hài, thể xác và linh hồn của một đô thị.”— Lời Dẫn Nhập • Bản Đồ Ký Sự Sài Gòn
Danh mục Bản đồ trắc địa gốc
[33/61] 🗺️ Bản đồ liên kết Chợ Lớn 1942 - Sài Gòn 1947
Public DomainTấm bản đồ quân sự khổ lớn 21.54 MB phản ánh không gian đô thị bị xé rách bởi cuộc chiến tranh tái chiếm của thực dân Pháp sau ngày 23/9/1945. Lực lượng vũ trang cách mạng rút ra các chiến khu ven đô (Chiến khu An Phú Đông, Rừng Sác), tiến hành chiến tranh du kích đô thị khiến quân Pháp phải dựng vành đai thép kiểm soát.
[34/61] 🗺️ Bản đồ Sài Gòn năm 1947 (Bản quét gốc Pháp vẽ)
Public DomainBản đồ chi tiết nội thành Sài Gòn năm 1947, thể hiện các chốt phòng thủ, đồn cảnh sát kiểm soát giao thông ra vào khu vực trung tâm quận 1, quận 3.
[35/61] 🗺️ Bản đồ Chợ Lớn khoảng năm 1947 (Plan de Cholon)
Public DomainKhu vực Chợ Lớn thời kỳ chiến sự, các cơ sở kinh tế của người Hoa duy trì sản xuất trong bối cảnh các lực lượng Bình Xuyên kiểm soát nhiều bến bãi, sòng bạc Đại Thế Giới.
[36/61] 🗺️ Bản đồ Sài Gòn năm 1950 (Thời kỳ Quốc gia Việt Nam)
Public DomainSài Gòn dưới thời chính phủ Quốc gia Việt Nam của Quốc trưởng Bảo Đại. Làn sóng người dân tản cư từ các vùng chiến sự đổ về khiến dân số đô thị tăng vọt, các khu nhà lá ổ chuột mọc lên dày đặc ven kênh rạch quận 4, quận 8.
[37/61] 🗺️ Bản đồ Sài Gòn 1952 - 1955 (Bản in phóng lớn khổ 2 mét)
Public DomainBản quét từ tấm bản đồ treo tường kích thước thực tế trên 2 mét, dùng trong các văn phòng chỉ huy quy hoạch và quân sự thời kỳ chuẩn bị ký Hiệp định Genève.
[38/61] 🗺️ Đại bản đồ Plan de Saïgon - Chợ Lớn 1952 - 1955 (Bản quét gốc lớn 39.84 MB)
Public DomainCông trình trắc địa tổng lực cuối cùng của người Pháp tại Đông Dương (39.84 MB, 8.509 x 5.433 px). Bản đồ đo vẽ cực kỳ chi tiết toàn bộ bến cảng, phi trường Tân Sơn Nhất, kho nhiên liệu Nhà Bè, hệ thống bệnh viện, trường học trước khi quân đội viễn chinh Pháp rút khỏi miền Nam năm 1955.
[39/61] 🗺️ Bản đồ Đô thị Sài Gòn năm 1953
Public DomainBản đồ ấn hành năm 1953, ghi nhận giai đoạn chuẩn bị chuyển giao bộ máy quản lý đô thị từ chính quyền bảo hộ Pháp sang chính quyền quốc gia.
🌆 PHẦN 3: GIAI ĐOẠN 1955 – 1975: ĐÔ THÀNH SÀI GÒN, HỆ THỐNG QUÂN SỰ AMS & DẤU ÂN LỊCH SỬ 1975
📖 Chương 3.1: Khai Sinh Đô Thành Sài Gòn, Phong Trào Việt Hóa Tên Đường & Lưới Bản Đồ AMS (1955 – 1967)
Kể về việc thành lập Đô thành Sài Gòn, phong trào đổi toàn bộ tên đường tiếng Pháp sang tên danh nhân lịch sử Việt Nam (Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Nguyễn Huệ, Hai Bà Trưng, Hồng Thập Tự, Công Lý...), bộ bản đồ quân sự chuẩn xác AMS Series L909 tỷ lệ 1:12.500 của Quân đội Hoa Kỳ và Nha Địa dư Quốc gia Đà Lạt.
[40/61] 🗺️ Bản đồ Đô thành Sài Gòn năm 1960 (Thời kỳ Việt hóa tên đường)
Public DomainĐánh dấu cuộc cách mạng 'Việt hóa' toàn bộ tên đường phố Sài Gòn: Đại lộ Gallieni đổi thành Trần Hưng Đạo, Catinat thành Tự Do, Charner thành Nguyễn Huệ, Bonard thành Lê Lợi, Norodom thành Thống Nhứt, Chasseloup-Laubat thành Hồng Thập Tự, Mac Mahon thành Công Lý.
[41/61] 🗺️ Bản đồ Đô thành Sài Gòn 1961 - Tờ 1 Bắc (Bản in màu Nha Địa dư)
Public DomainBản in màu tráng kim tuyệt đẹp của Nha Địa dư Quốc gia (20.37 MB, 8.704 x 12.609 px), thể hiện khu vực phía Bắc: Quận 1, Quận 3, Tân Bình, Gò Vấp, Sân bay Tân Sơn Nhất với các địa danh tiếng Việt chuẩn mực.
[42/61] 🗺️ Bản đồ Sài Gòn 1961 - Tờ 1 Bắc (Bản đồ Quân sự AMS Series L909)
Public DomainBản in quân sự gốc của Quân đội Hoa Kỳ tỷ lệ 1:12.500 lưới tọa độ UTM, định vị từng cao độ, cầu cống, đường dây điện và cơ sở tiếp vận.
[43/61] 🗺️ Bản đồ Đô thành Sài Gòn 1961 - Tờ 2 Nam (Bản in màu Nha Địa dư)
Public DomainBản in màu tráng kim Tờ phía Nam (23.32 MB, 8.704 x 12.610 px), thể hiện khu vực Quận 4, Quận 5 (Chợ Lớn), Quận 6, Quận 7, Quận 8, kênh Đôi, kênh Tẻ và bến Bình Đông sầm uất.
[44/61] 🗺️ Bản đồ Sài Gòn 1961 - Tờ 2 Nam (Bản đồ Quân sự AMS Series L909)
Public DomainBản in quân sự gốc Tờ Nam của Quân lực Hoa Kỳ, phục vụ công tác trắc địa tác chiến và bảo vệ vành đai quân sự phía Nam Đô thành.
[45/61] 🗺️ Bản đồ Sài Gòn tháng 12/1962
Public DomainBản đồ đô thị khổ lớn 18.19 MB ấn hành cuối năm 1962, ghi nhận diện mạo Sài Gòn thời Đệ nhất Cộng hòa trước biến cố đảo chính 1963.
[46/61] 🗺️ Bản đồ Đô thành Sài Gòn 1963 tỷ lệ 1:12.500
Public DomainBản in chi tiết 28.12 MB thể hiện cấu trúc phân chia 8 quận nội thành và các cơ quan hành chính đầu não của chính phủ Việt Nam Cộng Hòa.
[47/61] 🗺️ Bản đồ Sài Gòn 1966 (Vị trí công sở & Bệnh viện dã chiến)
Public DomainBản đồ định vị các cơ sở quân y và bệnh viện dã chiến của Mỹ tại Sài Gòn (đặc biệt là Bệnh viện Dã chiến số 3 - 3rd Field Hospital gần sân bay Tân Sơn Nhất).
📖 Chương 3.2: Dấu Ấn Mậu Thân 1968, Tuyệt Phẩm David Rumsey 1970 (143.7 MP) & Mốc Son 30/4/1975
Kể về Sự kiện Tết Mậu Thân 1968 qua Đại bản đồ 8.000 x 10.272 px (69.90 MB), Bản đồ cơ sở MACV, tuyệt phẩm 'Bản đồ Thủ đô Saigon 1970' từ Bộ sưu tập David Rumsey Stanford (143.7 MP) và các mũi tiến công của 5 cánh quân trong Chiến dịch Hồ Chí Minh giải phóng Sài Gòn trưa ngày 30/4/1975.
[48/61] 🗺️ Bản đồ Cơ sở Hành chính & Quân sự Sài Gòn 1968 - 1969
Public DomainBản đồ mật của MACV định vị toàn bộ các cơ quan ngoại giao, Tòa Đại sứ Mỹ trên đường Thống Nhứt, cư xá sĩ quan (Brink BOQ), bộ chỉ huy quân sự sau biến cố Mậu Thân 1968.
[49/61] 🗺️ Đại bản đồ Sài Gòn – Gia Định 1968 (8.000 x 10.272 px, 69.90 MB)
Public DomainTư liệu lịch sử vô giá về Sự kiện Tết Mậu Thân 1968 (69.90 MB, 8.000 x 10.272 px). Bản đồ bao quát toàn cảnh 11 quận Đô thành và tỉnh Gia Định – nơi đã diễn ra những trận giao tranh rung chuyển thế giới tại Tòa Đại sứ Mỹ, Dinh Độc Lập, Đài Phát thanh, Bộ Tổng Tham mưu và khu vực Chợ Lớn.
[50/61] 🗺️ Bản đồ Chi tiết Quận 4 Đô thành Sài Gòn 1968
Public DomainBản trích đo cực nét khu vực Quận 4 (Cù lao Xóm Chiếu) năm 1968, thể hiện các khu kho bãi thương cảng Khánh Hội, bến Nhà Rồng, rạch Bến Nghé và các xóm thợ lao động.
[51/61] 🗺️ Bản đồ Vùng Sài Gòn mở rộng năm 1969
Public DomainBản đồ thể hiện vành đai quân sự bảo vệ Sài Gòn mở rộng từ Biên Hòa, Thủ Đức về đến Long An.
[52/61] 🗺️ Bản đồ Sài Gòn năm 1970
Public DomainBản đồ hành chính Đô thành Sài Gòn đầu thập niên 1970, thể hiện mạng lưới giao thông dày đặc của thủ đô miền Nam thời bấy giờ.
[53/61] 🗺️ Tuyệt tác Bản đồ Thủ đô Saigon 1970 (David Rumsey 143.7 Megapixels)
Public Domain (David Rumsey Collection)Bản đồ đẹp nhất và hoàn mỹ nhất về Sài Gòn thế kỷ XX (46.59 MB, 143.7 Megapixels). Được phối màu nghệ thuật rực rỡ, bản đồ thể hiện đến từng rạp hát (Rex, Eden, Đại Nam), trường học (Marie Curie, Chu Văn An, Gia Long, Lê Quý Đôn), viện đại học, bệnh viện, cơ quan ngoại giao, chùa chiền và nhà thờ.
[54/61] 🗺️ Bìa gốc Bản đồ Thủ đô Saigon 1970 (David Rumsey Collection)
Public DomainBìa ngoài nguyên bản của tập bản đồ 'Saigon - Street Map' phát hành năm 1970.
[55/61] 🗺️ Bảng Danh bạ đường phố & Công sở Thủ đô Saigon 1970
Public DomainMục lục danh bạ tra cứu toàn bộ tên đường tiếng Việt, vị trí tòa đại sứ, dinh thự và cơ quan công quyền năm 1970.
[56/61] 🗺️ Bản đồ Chiến dịch Hồ Chí Minh giải phóng Sài Gòn tháng 4/1975
Tư liệu lịch sử quốc gia / Public DomainKhúc khải hoàn ca của dân tộc. Tái hiện các mũi tiến công thần tốc của 5 cánh quân giải phóng tiến vào Sài Gòn tháng 4/1975. Trưa ngày 30/4/1975, xe tăng húc đổ cánh cổng Dinh Độc Lập, cờ giải phóng tung bay trên nóc dinh, chấm dứt 30 năm chiến tranh, non sông thu về một mối.
🚀 PHẦN 4: GIAI ĐOẠN 1975 – NAY: THÀNH PHỐ MANG TÊN BÁC, HỒI SINH SÔNG NGÒI & SIÊU ĐÔ THỊ ĐA TRUNG TÂM
Kể về ngày 2/7/1976 chính thức mang tên Thành phố Hồ Chí Minh, Bản đồ 1984 sáp nhập các huyện Củ Chi, Hóc Môn, Bình Chánh, Thủ Đức, Nhà Bè, Cần Giờ; thời kỳ Đổi Mới mở Khu chế xuất Tân Thuận, Đô thị kiểu mẫu Phú Mỹ Hưng, hồi sinh kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè, đại lộ Võ Văn Kiệt; và bản đồ 4K 2024-2025 thành lập Thành phố Thủ Đức hướng tới Siêu đô thị đa trung tâm.
Đinh Toàn Trung (Zed)